Onverwacht in Middelheim

Onverwacht was ik vroeger terug uit vakantie om naar onze vermiste kater te zoeken. Waardoor ik onverwacht mijn dochter naar een driedaagse in Antwerpen bracht. Waardoor ik onverwacht eens naar het Middelheim-museum kon trekken… Wat ik daar aantrof, was ook nogal onverwacht…

Totaal niet van mijn gewoonte, en dus heel onverwacht ;-), start ik mijn bezoek met een koffietje in Museumcafé MIKA. Wanneer ik dan opgepept op ontdekkingstocht ga, valt het beeld De Roodhuid van Arvo Siikamaki me als eerste op. Er is nergens informatie te bespeuren over dit kunstwerk, zelfs niet op de Middelheimmuseum App.

Roodhuid

En toch is hij aandoenlijk aanlokkelijk. Hij kijkt me een beetje gerimpeld aan en heeft maar één voet. Ook het volgende beeld dat me aanspreekt, is volgens het museum enkel de titel (Geboorte), maker (Pietro Cascella) en jaartal (1973) waard te vermelden.

Degeboorte

Ik heb wel iets met de jaren zeventig, en voel me aangetrokken door de vormgeving uit die tijd. Misschien is het omdat ik in de jaren zeventig geboren ben? Geboorte is de titel, en ja, ik zie er wel iets in…

Op één of andere manier herken ik in het Braempaviljoen, dat zich uitstrekt in tinten van wit tussen al het groen van het park, een echo van dit geboorte-kunstwerk.

Binnen in het paviljoen bewonder ik kunstwerken van Richard Deacon én de interessante wijze waarop een deurtje in het geheel opgaat. Je ziet, soms is de grens tussen kunst en realiteit erg dun. Alles is kunst!

Ook bij het open depot, waar alle ‘afdankertjes’ bewaard worden, is de grens tussen wat kunst is en wat niet erg vaag.

Afdankertjes

 

Een monumentale vrouwentorso moet gestut worden en een plukje onkruid groeit waar het wil en trekt zich niks aan van beton en kunstzinnige hipsters die voorbij wandelen… (reken ik mezelf hier ook bij? Bij het onkruid of bij de hipsters? 😉 )

Je hoeft ook helemaal niet naar kunst te kijken als je in een beeldenpark bent. Je kan ook gerust een Shabby-chic hutje vlakbij de Marius Mobiel van Compagnie Marius bewonderen of de berkenbomen tussen de groene struiken.

Of de technische installatie die het hypnotiserende kunstwerk Shouting is breathing van Honoré d’O van stroom voorziet. Of een onverwachte kers op de grond. Alles is kunst 2.

Ik vrees dat de professoren van mijn opleiding Kunstwetenschappen zich zouden ergeren of zelfs schamen omwille van mijn dwaze manier om verslag te schrijven van mijn bezoek aan dit museum. Maar om het goed te maken nu eens een échte kunst-zinnige bespreking *grin* van een werk dat mij dusdanig treft dat ik er langer dan vijf minuten bij rondhang.

DieWand

Belgian Funhouse van Dan Graham, in het park opgebouwd in 2004, heeft een bewogen geschiedenis achter de rug. De oorspronkelijke versie van dit kunstwerk heette Funhouse for children en stond op het Antwerpse Sint-Jansplein in 1998. Daar werd het kort na de opening door vandalisme vernield.

In tegenstelling tot de titel die laat vermoeden dat het kunstwerk een gevoel van plezier oproept, ervaar ik dit helemaal niet. Het idee van fun komt door het werken met spiegelende materialen, waardoor je de wereld om je heen weerspiegelt ziet op plekken waar je eigenlijk iets anders behoort te zien. Dit spel van zinsbegoocheling zou grappig en plezierig moeten zijn. Wat zie jij en wie ziet jou?

Zelf denk ik quasi meteen aan de film Die Wand (op basis van het gelijknamige boek van Marlène Haushofer). In deze film is een jonge vrouw van de buitenwereld afgesloten door een onzichtbare wand. Ze wordt op zichzelf en de omringende natuur teruggeworpen. In besprekingen van deze film (en boek) wordt wel eens de link gelegd met mensen die een depressie doormaken. Depressieve mensen zien hun leven als door een onzichtbare wand. Ze zien hun gezin, hun collega’s, de maatschappij van op een afstand en begrijpen niet waarom zij de onmogelijkheid ervaren deel te nemen aan dit leven. Een gevoel dat me niet helemaal vreemd is.

Ik loop rond en door het kunstwerk en ervaar de manier waarop het glas me afsluit van de omgeving als claustrofobisch. Voorbijgangers worden weerspiegeld op een plaats waar ik het niet verwacht. Ik kijk door het glas naar mijn omgeving en merk dat niets is wat het lijkt. Ik zie mijn weerspiegeling als een schim van wie ik ben. Het doet me nadenken over hoe ik mijn werkelijkheid ervaar en of mijn zintuigen wel zo betrouwbaar zijn als ik denk.

Een kunstwerk in de openbare ruimte roept niet altijd op wat de kunstenaar in gedachten heeft. Wellicht hadden de bewoners van het Sint-Jansplein ook hun eigen ervaring van dit werk, vandaar de vernieling. Kunstenaars leven al te vaak in hun eigen wereld en beseffen niet welk effect hun kunstwerk heeft op de toeschouwer. Ook al keur ik het vandalisme en de vernielingen af, toch kan ik begrijpen van waar het komt. Een betuttelende reactie zoals ‘ze snappen niks van kunst‘ mag achterwege blijven. Meestal wordt zo’n kunstwerk van ‘bovenaf’ geplaatst en hebben omwonenden weinig inspraak hierin (wat overigens ook geldt voor stadsvernieuwing). Hier liggen opportuniteiten om dit op een participatieve manier aan te pakken. Maar ik wijk af…

Nadat ik me op een bevreemdende manier heb verbonden met de “wand”, vervolg ik mijn weg langs wat andere beelden die me treffen door de ronde vormen.

De “dikke madam” is een werk van Hildo Krop en heet Drang naar het leven. Vervolgens ligt een een grote glanzend rode knikker, getiteld Yayoi op mijn pad. Volgens mij heeft een reuzenkind zijn speeltje verloren. 😉  Het Volle Maansgezichtje van het laatste beeldje heet Zang en is van de kunstenaar Shin Hongo.

Ter afscheid van het park passeer ik nog eens langs het ‘topstuk’ Het Zotte Geweld van Rik Wouters.

Bij het bewonderen van dit dynamische beeld bekruipt me steeds het gevoel dat ik blij ben dat ze uit brons gemaakt is. Je zou zo maar eens de hele tijd deze pose moeten aannemen…

Onderweg naar mijn auto valt mijn oog weer op iets onverwacht. Alles is kunst 3! Een putdeksel met symbolische waarde: in vier delen verdeelt en elk deel gevuld met een verschillende hoeveelheid water. Als zelfs zoiets me onverwacht doet stilstaan bij hoe het leven vaak in vier delen wordt opgedeeld (4 seizoenen, 4 elementen, enz..) denk ik dat het dringend tijd is om huiswaarts te keren…  Teveel kunst spotten op onverwachte plekken is misschien ook niet altijd goed. 😉

Waar spot jij onverwacht kunst?

Advertenties

5 thoughts on “Onverwacht in Middelheim

    1. Zeker doen! Je kan er makkelijk een hele dag in ronddwalen… Bovendien is het gratis!!
      Er er is nog zoveel meer te zien: Ik heb maar de helft van mijn foto’s gebruikt voor deze blogpost…

  1. Schoonheid (op mijn tocht naar Santiago)

    Zoveel regen dagenlang
    alles nat en koud
    pelgrimeren is soms afzien
    alles kom ik tegen
    in het gordijn van regen
    de sluiers in mijzelf
    halen mijn zicht uit het licht.

    En toch zie ik de schoonheid
    van modder als een kunstwerk
    van cirkels in een plas
    een bewegend schilderij
    en ook al is het nat en koud
    dit is een moment van goud.
    C th
    Derde bundel komt eraan😊

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s